Astma, szczególnie w swojej ciężkiej postaci, pozostaje wyzwaniem terapeutycznym pomimo dostępności nowoczesnych inhalacyjnych glikokortykosteroidów i biologicznych leków anty-IL-5, anty-IL-4/13 czy anty-IgE. U wielu pacjentów choroba nadal prowadzi do częstych zaostrzeń, hospitalizacji oraz obniżenia jakości życia. Intensywny rozwój immunologii i farmakologii klinicznej sprawia jednak, że w ostatnich latach obserwujemy dynamiczny postęp w poszukiwaniu nowych punktów uchwytu terapeutycznego. Szczególnie obiecujące są terapie skierowane przeciwko tzw. alarminom (TSLP, IL-33), nowe doustne cząsteczki modulujące odpowiedź eozynofilową oraz przeciwciała o ultra-długim czasie działania, które mogą zrewolucjonizować schematy leczenia.
Więcej o doniesieniach naukowych w temacie astmy przeczytasz w naszych portalach medycznych OddechZycia.pl oraz Pulmonologiczny.pl
- Depemokimab – ultra-długodziałający przeciw-IL-5
- Ultra-długodziałające przeciwciało monoklonalne anty-IL-5, podawane co pół roku, dedykowane astmie eozynofilowej.
• W badaniu fazy III wykazało istotne zmniejszenie częstości ataków astmy. GSK planuje składanie dokumentacji rejestracyjnej w USA jeszcze w 2025 r.
• To potencjalnie pierwszy lek biologiczny w astmie ciężkiej o schemacie dawkowania zaledwie 2 razy w roku.
- Verekitug – przeciw-TSLP
- Anty-TSLP w fazie II. Koncepcja podobna do Tezepelumabu, ale we wcześniejszym stadium rozwoju.
- Itepekimab i astegolimab – przeciw-IL-33
- Eksperymentalne przeciwciała skierowane przeciwko IL-33, immunologicznemu „alarminowi” uczestniczącemu w patofizjologii astmy.
• Mają potencjał w terapii astmy ciężkiej.
- Dexpramipexole – doustny lek obniżający eozynofile
- Pierwsza doustna interwencja celowana na eozynofile w astmie eozynofilowej.
• W badaniach fazy II wykazał znaczące obniżenie eozynofilów i poprawę FEV₁, porównywalną do istniejących terapii biologicznych.
• Obecnie trwa kilka globalnych badań fazy III (EXHALE-2, EXHALE-3, EXHALE-4) u pacjentów ≥12 lat z ciężką astmą eozynofilową.
- Lirentelimab (AK002) – przeciw-SIGLEC-8
- Przeciwciało monoklonalne skierowane przeciwko SIGLEC-8, obecnemu na eozynofilach i mastocytach.
• Wstępne badania wskazują na redukcję eozynofili i wpływ na mastocyty. Na razie brak zatwierdzonych wskazań w astmie.
- Pitrakinra – anty-IL-4/IL-13 (inhalacyjnie)
- Rekombinowany, zmutowany IL-4 hamujący sygnalizację zarówno IL-4, jak i IL-13.
• W badaniach fazy IIb inhalacyjna droga podania okazała się skuteczniejsza niż podskórna.
• Zmniejszała późną fazę reakcji astmatycznej po alergenie oraz poziomy FENO.
- GLPG1205 – antagonista GPR84
- Mała cząsteczka działająca przeciwzapalnie i przeciwfibrotycznie.
• Wcześniej badana w innych wskazaniach, obecnie testowana w modelach astmy ciężkiej.
- Tezepelumab – anty-TSLP (już dostępny, ale nadal badany w nowych wskazaniach)
- Przeciwciało anty-TSLP, które ukończyło badania fazy III w astmie ciężkiej.
• Prowadzone są dodatkowe badania w astmie współistniejącej z przewlekłym zapaleniem zatok.
Tabela podsumowująca
| Lek | Cel molekularny | Faza kliniczna | Charakterystyka |
| Depemokimab | IL-5 | Faza III | Ultra-long-acting, podanie co 6 miesięcy |
| Verekitug | TSLP | Faza II | Nowa generacja leków anty-TSLP |
| Itepekimab, Astegolimab | IL-33 | Faza II | Celowanie w alarminy, potencjał w astmie ciężkiej |
| Dexpramipexole | Eozynofile (doustny) | Faza III (EXHALE-2/3/4) | Pierwsza doustna opcja celowana na eozynofile |
| Lirentelimab (AK002) | SIGLEC-8 | Wstępne badania | Modulacja eozynofilów i mastocytów |
| Pitrakinra | IL-4/IL-13 | Faza IIb | Inhalacyjny, zmniejsza reakcje późnej fazy |
| GLPG1205 | GPR84 | Wstępne badania | Antagonista receptora, działania przeciwzapalne i przeciwfibrotyczne |
| Tezepelumab | TSLP | Faza III i dalsze | Już zatwierdzony, badany w dodatkowych wskazaniach |