Szczepienia jako element profilaktyki u pacjentów z astmą
Szczepienia stanowią istotną część profilaktyki infekcji u chorych na astmę, a ich znaczenie rośnie szczególnie w przypadku pacjentów z ciężką postacią choroby, wymagających terapii biologicznej. Aktualne wytyczne krajowych konsultantów i Polskiego Towarzystwa Alergologicznego jednoznacznie podkreślają, że każdy pacjent z astmą powinien otrzymać zalecenie szczepień ochronnych. Szczególnie rekomenduje się szczepienie przeciwko grypie sezonowej, COVID-19, pneumokokom, a także dawki przypominające przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi, a u wybranych osób także przeciw półpaścowi i RSV.
Szczepienia a leczenie biologiczne
Leki biologiczne stosowane w astmie (omalizumab, mepolizumab, benralizumab, dupilumab, tezepelumab) działają selektywnie na konkretne szlaki immunologiczne, a nie na cały układ odpornościowy. Oznacza to, że nie prowadzą do głębokiej immunosupresji, jak ma to miejsce w przypadku leczenia cytostatykami czy intensywną immunosupresją stosowaną w chorobach autoimmunologicznych lub po przeszczepieniach. Dlatego większość szczepień – zarówno inaktywowanych, jak i rekombinowanych – może być bezpiecznie podawana podczas trwania terapii biologicznej.
Szczepionki inaktywowane a żywe
Podczas leczenia biologicznego preferowane są szczepionki inaktywowane (np. przeciw grypie, pneumokokom, COVID-19). Nie istnieją przeciwwskazania do ich podawania u pacjentów przyjmujących leki biologiczne. Szczepionki żywe atenuowane (np. MMR, ospa wietrzna, żółta febra) są generalnie rzadko stosowane u dorosłych z astmą, jednak jeśli pojawia się taka konieczność, decyzję należy podjąć ostrożnie – najlepiej przed rozpoczęciem terapii biologicznej, a jeśli w trakcie, to zawsze po konsultacji z lekarzem prowadzącym.
Bezpieczeństwo i skuteczność odpowiedzi immunologicznej
Dane z badań klinicznych i obserwacyjnych wskazują, że pacjenci leczeni przeciwciałami monoklonalnymi osiągają prawidłową odpowiedź poszczepienną, co oznacza, że szczepienia są skuteczne i zapewniają ochronę przed infekcjami. Co więcej, szczepienia mogą znacząco zmniejszyć ryzyko zaostrzeń astmy wywołanych infekcjami wirusowymi, które są jedną z głównych przyczyn pogorszenia stanu zdrowia u tej grupy pacjentów.
⚠️ Pacjenci leczeni biologicznie z powodu astmy mogą i powinni się szczepić. Szczepienia ochronne są elementem standardowej profilaktyki i nie stanowią przeciwwskazania w trakcie terapii biologicznej. Szczególnie zalecane są szczepienia przeciw grypie, COVID-19 i pneumokokom. Wyjątkiem mogą być szczepionki żywe atenuowane – ich podanie wymaga indywidualnej oceny lekarza i najlepiej zaplanowania przed rozpoczęciem leczenia biologicznego.